Hoe omvormer met batterij praat: CAN-bus protocol in detail

Elke seconde wisselen je omvormer en batterij tientallen berichten uit. Dit draait op CAN-bus protocol — een automotive-standaard die in PV-toepassing massief wordt gebruikt. Hier is wat er gezegd wordt.

Waarom CAN-bus

CAN (Controller Area Network) werd in 1986 door Bosch ontwikkeld voor auto's. Kenmerken:

• Differentieel signaal: 2 draden, weinig interferentie
• Priority-based: meer kritische berichten krijgen voorrang
• Zelf-corrigerend: bit-error detection in het protocol
• Multi-master: elk apparaat kan communicatie starten

Dezelfde technologie die je ABS van je motormanagement laat weten dat je remt, laat je omvormer weten hoeveel capaciteit er nog in je batterij zit.

Fysieke laag

CAN-H en CAN-L draden (twisted pair), 120 Ω terminator aan elk uiteinde. Typische bitrate: 500 kbps voor PV-toepassing.

Bedrading tussen omvormer en batterij: geshielde twisted pair, max 10m, afgesloten met 120Ω weerstand aan uiteinde.

Berichten-structuur

Elke CAN-frame heeft:

• ID (11 of 29 bit): welk bericht
• DLC: data length code (0-8 bytes)
• Data: 0-8 bytes payload
• CRC: checksum

Veelgebruikte message-IDs (BYD/Pylontech standaard)

Van batterij naar omvormer

• 0x355: State of Charge (SoC), State of Health (SoH), capaciteit
• 0x356: batterij-spanning, -stroom, -temperatuur
• 0x359: alarmen en protectie-status
• 0x35A: beschermings-info (hoge/lage temp, overstroom)
• 0x35E: fabrikant-ID, model
• 0x35F: firmware-versie

Van omvormer naar batterij

• 0x305: gewenste laadstroom (in Amps)
• 0x306: gewenste ontlaadstroom
• 0x307: status-request
• 0x309: shutdown-commando

Typisch gesprek

Voorbeeld sequentie op rustige avond:

``` T+0ms: Batterij → Omvormer: 0x355 "SoC 67%, SoH 98%, 10.2 kWh" T+1ms: Batterij → Omvormer: 0x356 "102.4V, -3.2A, 23°C" T+2ms: Omvormer → Batterij: 0x305 "Set charge limit 0A" T+3ms: Omvormer → Batterij: 0x306 "Set discharge limit 20A" T+4ms: Batterij → Omvormer: 0x359 "No alarms" ...

T+500ms: (cyclus herhaalt) ```

500ms cyclus is standaard. Bij actieve Belpex-sturing kan dat verdichten tot 100ms.

Wat fout gaat en waarom

Probleem 1: Merkincompatibiliteit

Niet alle fabrikanten volgen dezelfde message-IDs. Pylontech en BYD zijn min of meer compatibel. Alpha ESS gebruikt eigen protocol. Als je omvormer hun protocol niet kent: geen communicatie.

Oplossing: check compatibiliteitslijst van omvormer fabrikant. Sigenergy ondersteunt 34 batterijmerken. Dyness-specifieke omvormers zijn lock-in.

Probleem 2: Firmware-mismatch

Omvormer firmware v4.1 verwacht bericht 0x35F met 6 bytes. Batterij firmware v2.8 stuurt 0x35F met 8 bytes. Resultaat: parse-error, batterij genegeerd.

Oplossing: beide firmware up-to-date houden. Bij TEP: standaard update-check elke 6 maanden.

Probleem 3: Terminator-resistor ontbreekt

Zonder 120Ω eindtermination: signalen weerkaatsen, frames worden corrupt, random communicatie-uitval.

Symptoom: batterij valt sporadisch weg in app, werkt soms uren perfect, soms niet. Zeer frustrerend te debuggen.

Probleem 4: Te lange kabel

CAN-bus >10m zonder repeater geeft signaal-vervorming. Bij 15m kan het werken op koele dag, falen op warme dag.

Oplossing: bij lange afstanden: RS485-converter of glasvezel-bridge.

Debugging

Als je batterij raar doet: CAN-bus sniffer. Wij gebruiken:

• PCAN-USB (€320): laat CAN-traffic zien in Wireshark-style
• Vector CANoe (industrial, €8K+): voor uitgebreide analyse

Bij 80 % van "batterij werkt niet goed" meldingen is het CAN-communicatie. Fysieke batterij is bijna nooit het probleem.

Waarom dit matters voor jou

Als klant zie je hier niks van. Maar dit is waarom een goedkoopste combinatie "omvormer A + batterij B" soms niet werkt zoals duurdere gevalideerde combinaties.

Bij TEP installeren we alleen omvormer-batterij combinaties die we zelf hebben getest. Sigenergy (omvormer + eigen batterij): native, 100 % compatibel. Solis + Alpha ESS: getest en werkend. Dyness + SolarEdge: getest maar suboptimaal, raden we af.

Vraag bij elke offerte: "Is deze omvormer-batterij combinatie al in productie bij jullie andere klanten?" Als antwoord nee is: je bent een proefkonijn.