CT-meters in de groepkast: waar ze komen en wat ze doen

Een CT-meter (Current Transformer) meet stroom zonder direct in het circuit te zitten. Voor slim-energie-systemen is hun plaatsing essentieel. Een fout hier = batterij werkt slecht.

Hoe een CT-meter werkt

Een CT is een transformator die om de draad klemt. De stroom in de draad induceert een evenredige stroom in de secundaire winding.

• Primaire stroom (de draad): 0-100A AC
• Secundaire uitgang: 0-33mA (getransformeerde signaal)
• Ratio: typisch 100:33,3 mA = 3000:1

Dit signaal gaat naar de omvormer, die het vermenigvuldigt om het werkelijke stroomverbruik te weten.

Waar de CT-meters komen

In een TEP-installatie plaatsen we standaard 3 types:

1. Grid-meter (netverbinding)

Plaats: direct aan de 3 fasen aan de huiskant van de hoofdzekering, vóór alle groepen.

Functie: meet totale netto-consumptie van het huis. Signaal naar omvormer die weet hoeveel af te geven aan net of uit batterij.

Zonder deze CT: omvormer kan niet 0-injectie-regelen, kan niet Belpex-arbitrage doen.

2. PV-meter (omvormer-uitgang)

Plaats: tussen omvormer en groepkast.

Functie: meet wat omvormer produceert (onderscheiden van batterij-ontlading).

Vaak ingebouwd in omvormer zelf (Sigenergy, Alpha ESS). Extra CT niet nodig.

3. Load-meter (optioneel, voor sub-monitoring)

Plaats: per kritische verbruiksgroep (warmtepomp, EV-lader, wasmachine).

Functie: inzicht per verbruiker, slim-schakelen op basis van afzonderlijk verbruik.

Plaatsings-fouten die we veel zien

Fout 1 — CT in verkeerde richting

Elke CT heeft een pijl (K → L) die de stroomrichting aangeeft. Omgekeerd gemonteerd: omvormer denkt dat je injecteert als je afnee en vice versa.

Symptoom: batterij laadt uit net en ontlaadt naar net. Tegengesteld aan verwacht.

Fout 2 — CT na de omvormer-afleiding

CT plaatsen voor de omvormer-groep. Als je hem erna plaatst, meet omvormer zijn eigen output mee → 0-injectie klopt niet.

Fout 3 — Verkeerde fase

Bij 3-fase installatie: elke CT moet exact op de overeenkomstige fase van zijn meter. L1 CT op L1 draad, L2 op L2, L3 op L3. Kruisen: systeem berekent verkeerd.

Fout 4 — CT te klein

CT's hebben een maximum-ampere rating. Standaard 100A voor residentiele. Als je hoofdzekering 3×40A is (dat is 40A per fase): 100A CT is prima. Maar als je 3×80A hebt: nodig 250A CT (anders saturatie).

Signaal-bedrading

De CT-signaalkabel van CT naar omvormer moet:

• Minder dan 30 meter lang zijn (verder: signaalverlies)
• Getwiste paren (shielded twisted pair)
• Gescheiden lopen van vermogenskabels (anders EMI-ruis)

Bij langere afstanden: gebruik een externe energiemeter (bv. Eastron SDM230) die via RS485-Modbus met omvormer communiceert. Meer flexibel.

Calibratie na installatie

Na installatie moet CT-signaal geverifieerd worden:

1. Zet alle verbruikers uit, maar laat omvormer draaien zonder batterij-activiteit 2. Meet met clamp-meter de werkelijke stroom op de grid-kabel 3. Vergelijk met wat omvormer toont in app 4. Afwijking < 3 %: OK 5. Afwijking > 5 %: ratio-instelling of CT-plaatsing checken

CT vs Energy Meter

Voor grotere installaties (3-fase, >10 kW batterij) gebruiken we geen CTs maar een volledige energy meter (Eastron of Carlo Gavazzi) die via RS485 communiceert.

Voordelen:

• Meer nauwkeurig (0,5 % vs 3 % voor CT)
• Meer data (power factor, frequentie, harmonics)
• Logging in meter zelf (backup bij communicatie-verlies)

Kost €140–€220 vs €65 voor 3 losse CTs.

Onze standaard installatie

Bij residentieel enkelfase:

• 1 CT grid-meter
• PV-meter ingebouwd in omvormer
• Optioneel 1-2 load-meters voor slim-schakelen

Bij 3-fase:

• Eastron SDM630 energy meter aan grid-zijde
• PV-monitoring in omvormer
• Optioneel extra meters voor warmtepomp, EV-lader

Als een installateur geen CT of energy meter aansluit aan grid-zijde: je batterij kan niet nauwkeurig werken. Dat is een signaal dat ze niet echt weten wat ze doen.